قصیدہ عربی

حقیقةُ الوحی, حصہ 2

Urdu original from Ruhani Khazain, edition of the Ahmadiyya Muslim Jamaat.

ضميمه حقيقة الوحي۔ الاستفتاء
١٠٠ كيف التخوف بعد قرب مُشجع من هذه الأصوات والضوضاء
بعد قرب دلیر کننده چگونه بترسیم
چگونه ازین آواز ها و شور آواز با خوف پیدا شود
يسعى الخبيث ليُطفئ أنوارنا والشمس لا تخفى من الإخفاء
پلیدی کوشش می کند که تا نور ما بمیراند
و آفتاب از پوشیده کردن پوشیده نمی شود
إن المهيمن قد أتم نوالَهُ فضلا على فصرتُ مِن نُحَلاءِ
خدا تعالی بر من بخشش خود بکمال رسانیده است
از روئے فضل ۔ پس من از بخشندگان شدم
نعطى العلوم لدفع متربة الورى طالت أيادينا على الفقراء
ما برائے دفع در ویشی مردم مال علم می بخشیم
دست بخشش ما بر فقیران در از است
إن شئت ليست أرضنا ببعيدة
من أرضك المنحوسة الصيداء
اگر تو چیزے بخواهی زمین ما
از زمین منحوس تو دور نیست
صعب علیک زمانُ سُول محاسب إن مت يا خصمى على الشحناء
بر تو آن ساعت بسیار سخت است که پرسیده خواهی شد
اگر تو برہمین کینہ بھر دی اے دشمن من
ما جئت من غير الضرورة عابنا قد جئت مثل المُزن في الرمضاء
من بے ضرورت ہمچو بازی کنندگان نیا مدم
من مثل باران آمدم که بر زمین سوخته بیفتند
عين جرت العطاش قومٍ أُضجروا أو ماء نَقْعِ طافح الظماء
برائے تنگ دلان که سخت تشنه بودند چشمه جاری شد
إني بأفضال المهيمن صادق
من بفضل خدا تعالی صادقم
ثم اللئام يكذبون بخبثهم
با زلئیمان از خباثت ایشان تکذیب می کنند
كلم اللئام أسنة مذروبة
سخن ہائے لئیمان نیزہ ہائے تیز هستند
یا آب بسیا رصافی برائے تشنگان
قد جئت عند ضرورة ووباء
بر وقت ضرورت و و با آمده ام
لا يقبلون جوائزی و عطائی
و عطا ہائے مرا قبول نمی کنند
وصدورهم كالحرة الرَّجُلاءِ
وسینہ ہائے اوشان مثل زمین بے نبات خشک افتاده اند
من حارب الصديق حارب ربَّهُ ونبيه وطوائف الصلحاء
هر که با صدیق جنگ کرد با خدا جنگ کرد
والله لا أدرى وجوه شاحة
بخدا من وجه دشمنی ایشان پیچ نمی یا بم
و با پیغمبر خدا جنگ کرد و با تمام صلحاء جنگ کرد
من غير أن البخل فار كماء
بجز اینکه بخل اوشان مانند آب جوش کرده است

ضمیمه حقيقة الوحي۔ الاستفتاء
ما كنت أحسب أنهم بعداوتي يذرون حكم شريعة غراء اوا
من گمان نمی کردم که اوشان بباعث عداوت من
عاديتهم لله حين تلاعبوا
ایشان را دشمن گرفتم چون با دین
حکم شریعت غرا را خواهند گذاشت
بالدين صوالين من غُلواء
بازی کردند و از تجاوز حمله کردند
ربيتُ مِن دَرِّ النبى وعينه أعطيت نورا من سراج حراء
من از شیر نبی علیہ السلام پرورش یافتم و از چشمه او مرا پر وریدند من از ان آفتاب نور گرفتم که از غار حرا طلوع کرده بود
الشمس أم والهلال سليلها ينمو وينشأ من ضياء ذكاء
آفتاب مادر است و هلال پسر او
آن پسر از روشنی آفتاب نشو و نما می یابد
إني طلعت كمثل بدر فانظروا لا خير في من كان كالكَهُمَاء
من مانند بد رطلوع کردم پس بتامل به بینید در آن شخص پیچ خیر نیست که چون زن کور مادر زاد باشد
ممن يدع الحقَّ كالغُثَاءِ
اے خدائے ما تائید ما بکن و از ان شخص انتقام بگیر که حق را چون خس و خاشاک دفع کردن می خواهد
يارب أيدنا بفضلك وانتقم
يارب قومي غلسوا بجهالة
فارحم وأنزلهم بدار ضياء
اے رب من قوم من از جهالت بتار یکی می روند
پس رحم کن و اوشان را در خانه روشنی فرود آر
يا لائمي إن العواقب للتقى فاربَاً مآل الأمر كالعقلاء
اے ملامت کننده من انجام کار برائے پر ہیز گاران است
پس ہمچو دانشمندان مال کار را منتظر باش
الله أيدنى وصافا رحمةً وأمدني بالنعم والآلاءِ
خدا مرا تائید کرد و از روئے رحمت مرا دوست گرفت
و مرا با گوناگون نعمت با مدد داد
فخرجت مِن وَهُدِ الضلالة والشقا ودخلت دار الرشد والإدراء
پس من از مغاک گمراهی بیرون آمدم
و در خانه رشد و آگاهیدن داخل شدم
والله إن الناس سقط كُلّهم إلا الذي أعطاه نعم لقاء
مگر آن شخص که خدا تعالیٰ اور انعمت لقا به بخشد
و بخدا که مردم همه ردی و بیکاراند
إن الذي أروى المهيمن قلبه تأتيه أفواج كمثل ظماء
آن شخص که خدا تعالیٰ دل او را از معارف سیراب کرد
رب السماء يُعزّه بعناية
خدائے آسمان او را از عنایت خود عزت می دهد
نز دا وفوج ها مثل تشنگان می آیند
تعنوله أعناق أهل دهاء
و برائے اوگر دن ہائے عقلمندان خمیده می شوند

ضميمه حقيقة الوحي۔ الاستفتاء
١٠٢ الأرض تجعل مثل غلمان له تأتي له الأفلاك كالخدماء
زمین ہمچو غلامان برائے او کرده می شود
و آسمانها برائے او ہمچو خادمان می آیند
من ذا الذي يُخزى عزیز جنابه الأرض لا تفنى شموس سماء
آن کیست که عزیز جناب الهی را ذلیل کند
زمین آفتاب ہائے آسمان را نا بود نتواند کرد
الخَلْقُ دود كلهم إلا الذي زگاه فضل الله من أهواء
همه مردم کرمان هستند
مگر آنکه خدا تعالیٰ اورا از ہوا و ہوس نجات داد
فانهض له إن كنت تعرف قدره واسبق ببذل النفس والاعداء
پس برائے او بر خیز اگر قدر او می دانی
واز همه مردم در بذل نفس و شتافتن سبقت کن
إن كنت تقصد ذُلَّه فتحقَّرُ وسَتَخْسَأَنُ كالكلب يوم جزاء
اگر تو ذلت او می خواهی پس خود ذلیل خواهی شد
و همچو سگ در روز جزا رانده خواهی شد
غلبت عليك شقاوة فتحقِّرُ مَن كان عند الله من كرماء
بر تو بد بختی غالب آمده است
صعب علیک سراجنا وضياؤنا
بر تو چراغ ما و روشنی ما بسیار گران آمد
از این سبب تو تحقیر شخص میکنی که نز دخدا تعالی از بزرگی یا بندگان است
تمشی كمشي اللص في الليلاء
همچو دزدان در شب تاریک می گردی
تهذى وأيم الله مالك حيلة يوم النشور وعند وقت قضاء
بیهوده گوئی ها میکنی و بخدا تر اینچ حیله نیست
و هیچ عذری در روز فیصلہ نیست
برق من المولى نريك وَمِيضَه فاصبر كصبر العاقل الرناءِ
پس ہمچو عاقلان دور اندیش صبر کن
این از خدا تعالی روشنی است درخش آن خواهیم نمود
وأرى تغيظكم يفور كلُجَّةٍ موج كموج البحر أو هو جاء
و موج آن مثل موج در یا یا موج باد سخت است
و می بینم که غضب شما همچو دریا در جوش است
والله يكفى مِن كُماة نضالنا جَلد من الفتان للأعداء
بخدا از بهادران ما
دشمنان را یک جوان کافی است
إنا على وقت النوائب نصبرُ نُزجى الزمان بشدة ورخاء
ما در وقت حوادث صبر می کنیم
و زمانه را به تنگی و فراخی می گذرانیم
فتن الزمان ولدن عند ظهوركُمُ والسَّيل لا يخلو من الغُثَاءِ
و بیچ سیلا بے از خس و خاشاک خالی نمی باشد
از ظاهر شدن شما فتنه با ظاهر شده اند

ضمیمه حقيقة الوحى۔ الاستفتاء
عفنا لقياكم ولا أستكره لو حل بيتى عاسل البيداء ١٠٣
ما از ملاقات شما کراہت مے داریم
اليوم أنصحكم وكيف نصاحتی
امروز شمارا نصیحت می کنم و نصیحت من
و ما پیچ کراہت نداریم اگر گرگ دشتی بخانه ما در اید
قوما أضاعوا الدين للشحناء
آن قوم را چه فائده بخشد که از کینه دین را ضائع کرده اند
قلنا تعالوا للنضال وناضلوا فتكنسوا كالظبي في الأفلاء
پس ہمچو آهوان در بیابان ها پوشیده شدند
لا يبصرون ولا يرون حقيقةً وتهالكوا في بخلهم ورياء
ما گفتیم که برائے مقابلہ بیائید و در عربی مباحثه کنید
نہ مے بینند و نه حقیقت را دریافت می کنند
هل في جماعتهم بصير ينظر
و در نخل و ریا بمردند
آیا در جماعت اوشان بیننده است که سوئے من
ما ناضلوني ثم قالوا جاهل انظُرُ إلى إيذائهم وجاء
نحوی کمثل مبصر رنّاء
مثل مبصر غور کننده به ببیند
با من مقابله نکردند با ز گفتند که جاهل است
ایذاء ایشان به بین و جفاء ایشان به بین
دعوى الكماة يلوح عند تقابل
حد الظبات ينير في الهيجاء
دعوی بهادران وقت مقابله ظاهر می گردد
رجل ببطن بطالة بطالة
تیزی شمشیر با در جنگ روشن می شود
در شهر بباله که از بطالت پر است
تغلى عداوته كرعد طخاء
مردیست که دشمنی او همچور عدا بر در جوش است
لا يحضر المضمار من خوف عرا يهذي كنسوان بحجب خفاء
از خوف که می دارد بمیدان نه می آید
و همچو زنان در پرده ژاژ می خاید
قد آثر الدنيا وجيفة دشتِها والموت خير من حياة غطاء
دنیا و مردار آن را اختیار کرده است
ياصيد أسيافي إلى ما تأبز لا تنجينك سيرة الأطلاء
و مردن از زندگی پرده بسیار نیکو است
اے شکار شمشیر ہائے من تا بکے جست خواہی کرد
نجست أرض بطالة منحوسة
تو زمین بٹالہ را خراب کردی
تر اسیرت بچگان آہو نجات نخواهد داد
أرض محربئة من الحرباء
از وجود یک حر با تمام زمین از حربا پر است
إني أريدك في النضال كصائد لا يركن أحد إلى إرزاء
پس باید که هیچکس تر ا پناه ند ہد
من ترا در روز مناضله مثل شکار جو بینده می خواهم

ضميمه حقيقة الوحي۔ الاستفتاء
۱۰۴) صدر القناة ينوش صدرك ضربه ویریک مُراني بحار دماء
سرنیزه تر ا پاره پاره خواهد کرد
و نیزه در گذرنده من تر ادر یا ہائے خون خواهد نمود
جاشت إليك النفس من كلماتنا خوفا فكيف الحال عند مرائي
جان تو از گفتار من بلب رسید
پس در وقت پیکار حال تو چه خواهد شد
أعطيتُ لسُنًا كاللقوع مُروّيًا وفصيلها تأثيرها ببهاء
و بچه آن ناقه تا شیرین من است
من مثل ناقه بسیار شمشیر زبان داده شده ام
إن شئت كد كل المكائد حاسدا البدر لا يغسو بلغي ضراء
اگر بخوا ہی ہر مکرے کہ داری از روئے حسد بکن و خوب یا ددار که از شور سگ بچگان نقصان ماهتاب نیست
كذبت صديقًا وجُرتَ تعمدًا ولئن سطا فيریک قعر عفاء
تو صدیقی را به در و غے منسوب کردی و از حد در گزشتی د اگر آن صدیق بر تو حمله کند تر امغاک خواهد نمود
ما شم أنفى مرغمافی مشهد وأثرت نقع الموت في الأعداء
بینی من در هیچ جنگی ذلت ندیده است
و در دشمنان از موت غبارا نگیخته ام
والله أخطأتم لنكبة بَخْتِكُمُ باريتُمُ ابن كريهة فَجَاءِ
بخدا شما از بد بختی طالع خود سخت خطا کرده اید
که با آن شخص جنگ شروع کرده اید که تجربه کار جنگ و بناگاه کشنده است
إني بحقدك كل يوم أُرفَعُ أنمى على الشحناء والبغضاء
من بکینہ تو ہر روز مراتب بلند مے یا بم
و از کینه و بغض شما بخت من در نشو و نماست
نلنا ثرياء السماء وسمكه لنردّ إيمانًا إلى الغبراء
ما تا ثر یا آسمان رسیده ایم
تا ایمان را سوئے زمین فرود آریم
انظر إلى الفتن التي نيرانها تجرى دموعا بل عيون دماء
آن فتنه ها را به بین که آتش آن فتنه
فأقامني الرحمن عند دخانها
پس خدا تعالیٰ مرا بر وقت دخان آن فتنه با قائم کرد
اشک ها جاری می کند بلکہ چشمہ ہائے خون می بر آرد
لفلاح مدلجين في الليلاء
تا آن را که در شب می روند نجات بخشد
وقد اقتضت زفرات مرضی مقدمی فحضرت حمالا كئوس شفاء
و نعرہ ہائے مریضان آمدن مرا تقاضا کرد
پس من با جامہائے شفانز داوشان حاضر شدم
لما أتيت القوم سبوا كالعدا
وتخيروا سبل الشقا بإباء
هرگاه آمدم قوم مراد شنا مها دادند
و از راه انکار طریقت شقاوت را اختیار کردند

ضمیمه حقيقة الوحي۔ الاستفتاء
قالوا كذوب كيذبان كاذب بل كافر ومزور و مُرانی ۱۰۵
گفتند که این شخص کا ذب و کذاب است
بلکہ کافر و دروغ آراینده دریاء کار است
من مخبر عن ذلتى ومصيبتي مولاى ختم الرسل بحر عطاء
آن کیست که این ذلت من و مصیبت من
يا طيب الأخلاق والأسماء
اے پاک اخلاق و پاک نام ہا
مولائے مرا رساند که خاتم الانبیاء و دریائے بخشش هاست
أفأنت تبعدنا من الآلاء
آیا تو ما را از نعمت ہائے خود رد مے کنی
أنت الذي شغف الجنان محبة أنت الذي كالروح في حوبائي
تو آن هستی که محبت او در قعر دل من فرو رفته است
تو آن هستی که در تن من مانند جان است
أنت الذي قد جذب قلبی نحوه أنت الذي قد قام للإصباء
تو آن ہستی کہ سوئے او دل من کشیده شده است
تو آن هستی کہ برائے دلبری من ایستاد
أنت الذي بوداده و بحبّه أيدت بالإلهام والإلقاء
تو آن هستی که ببرکت محبت او و دوستی او
أنت الذي أعطى الشريعة والهدى
تو آن هستی که شریعت و هدایت را بما رسانید
هيهات كيف نفر منک کمفسد
این کجا ممکن است که ما همچو مفسدی از تو بگریزیم
از الهام والقاء الہی تائید یافتم
نجا رقاب الناس من أعباء
وگر دنہائے مردم را از بارگران نجات داد
روحی فدتك بلوعة ووفاء
جان من بسوزش عشق و وفا بر تو قربان است
آمنت بالقرآن صحفِ إلهنا وبكل ما أخبرت من أنباء
من بقرآن شریف ایمان آوردم که کتاب خدائے ما است و با آن همه خبر با ایمان آوردم که تو خبر دادی
یا سیدی یا موئل الضعفاء جئناک مظلومين من جهلاء
اے سردار من اے جائے بازگشت ضعیفان
ما بجناب تو از جور جاهلان رسیدیم
إن المحبة لا تضاع وتشترى إنا نحبك یا ذکاء سخاء
محبت ضائع کرده نمی شود و کریمان آن را می خرند
ما با تو اے آفتاب سخاوت محبت می داریم
يا شمسنا انظُرُ رحمةً وتحنّنا يَسعى إليك الخلق للإركاء
اے آفتاب ما سوئے من برحمت بنگر
مردم سوئے تو برائے پناہ گرفتن مے دوند
أنت الذي هو عين كل سعادة تهوى إليك قلوب أهل صفاء
سوئے تو دلہائے اہل صفا مائل هستند
تو آن هستی که چشمه هر سعادت است
ہر

ضمیمه حقيقة الوحى۔ الاستفتاء
١٠٢ أنت الذي هو مبدء الأنوار نوَّرتَ وَجه المدن والبَيْدَاءِ
تو آن هستی که مبدء نور هاست
تو روئے شہر ہا و بیابان با روشن کر دی
إني أرى في وجهك المتهلل
شأنا يفوق شؤون وجه ذكاء
من در روئے روشن تو
شانے سے بینم که برشان آفتاب فوقیت ها دارد
شمس الهدى طلعت لنا من مكة عين الندا نبعت لنا بحراء
آفتاب ہدایت از مکه بر ما طلوع کرد
چشمه بخشش از غار حرا برائے ما بجوشید
ضَاهَتُ أَياةُ الشمس بعض ضيائه فإذا رأيت فهاج منه بكائي
بعض روشنی ہائے او بہ روشنی آفتاب سے ماند
پس چون دیدم بے اختیار مرا گر یہ آمد
نسعى گفتان بدينِ مُحَمَّدٍ لَسْنَا كرجل فاقد الأَعْضَاءِ
همچو مردان در دین محمد صلی اللہ علیہ وسلم کوشش می کنیم
ما مثل آن شخص نیستم که بے دست و پا با شد
أَعْلَى المُهَيْمِنُ هَمَّنا في دِينِهِ نَبنِي مَنَازِلنا عَلَى الجَوْزَاءِ
خدا تعالی در دین او ہمت ہائے ما را بلند کرده است
منزلہائے خود را بر جوزا بنا مے نہیم
إنا جعلنا كالسيوف فندمَعُ رأس اللام وَهَامَةَ الأَعْدَاءِ
ما همچو شمشیر با گردانیده شده ایم
پس سر لئیمان و دشمنان را می کوبیم
ومن اللام أرى رُجَيْلا فاسقا غولا لعينا نُطْفَة السُّفَهَاءِ
و از لئیمان مرد کے بدکار را می بینم
که شیطان ملعون از نطفه سفیهان است
شكس حبيتٌ مُفْسِدٌ ومزوّرٌ نَحْسٌ يُسمَّى السَّعد فِي الجُهَلاءِ
و منحوس است و نام او جاہلان سعد الله نهاده اند
بد گو خبیث مفسد دروغ آراینده است
ما فارق الكفر الذي هو إرثه ضاهَى أباه وأُمَّهُ بِعَمَاءِ
کفرے کہ وراثت او بود از ان علیحده نشده است
و در کوری مادر و پدر خود را مشابه است
قد كان من دود الهنود وزرعهم من عبدة الأصنام كالآباء
ومثل پدر وجد خود از بت پرستان بود
این شخص از کرمان هنود و تخم ایشان بود
فالآن قد غلبتُ عَلَيْهِ شقاوة كانت مبيدة أُمه العمياء
پس اکنون همان شقاوت بروئے غلبہ کرد
که مادر کور اور اہلاک کرده بود
إني أراه مُكذِّبًا ومُكَفِّرًا ومحقِّرًا بالسب والإزراء
من او را می بینم که او تکذیب من میکند و مرا کا فرمیگوید و با تحقیر کردن و دشنام دادن بهتانها می بندد

ضميمه حقيقة الوحي۔ الاستفتاء
يؤذى فما تشكو وما نَتَأَسَفُ كَلْبٌ فَيَغْلِى قلبه لعواء ۱۰۷
آزار می دهد مگر ما نه شکایت میکنیم و نه افسوس میکنیم زیرا که او سگے است پس دل او برائے عوعو کردن مے جو شد
فالآن من يُحميه من إقذاء
كحل العناد جفونه بعجاجة
دشمنی پلک ہائے اور ابغبار کینہ سرمہ سا کرده است پس اکنون کیست کہ چشمہائے او را از غبار پر ہاند
خَفْ قهر ربّ قادر مولائی
يا لاعنى إن المهيمن يَنظُرُ
اے ملامت کننده من خدا تعالی می بیند
الحق لا يُصلى بنار خديعة
راستی با تش مگر سوخته نمی شود
از قہر مولائے من که قادر است خوف کن
أني مِنَ الخفاش خسر ذكاء
از نفرت شبپره هیچ نقصان آفتاب نیست
إني أراك تميس بالخيلاء
أنسيت يوم الطعنة النجلاء
من می بینم که به ناز و تکبر خرامان می روی آیا آن روز را فراموش کردی که زخم فراخ خواهد کرد
لا تتبعُ أَهْوَاءَ نفسك شقوةً يلقيك حُبُّ النفس في الخوقاء
ہوائے نفس خود را از شقاوت پیروی مکن
ترا محبت نفس در چاه خواهد انداخت
فرس خَبِيتٌ خَفْ ذُرَى صهواتِهِ خَفْ أن تزلك عدو ذي عُدواء
نفس تو اسپ پلید است از بلندی پشت او بترس
إنَّ السَّمُوم لَشَرُّ ما في العالم
در دنیا ز هر با بدترین چیزی است
از این بترس که دویدن نا ہموا را وتر ابر زمین افگند
ومن السموم عداوة الصلحاء
و از زهر با بدتر عداوت صالحان است
آذینی خبثًا فَلَستُ بصادق إن لم تمت بالخزى يا ابن بغاء*
مرا بخباثت خود ایز ادادی پس من صادق نیم
الله يخزى حزبكم ويُعزّني
خدا تعالی گروه شما را رسوا خواهد کرد و مرا عزت خواهد داد
اگر تو اے نسل بدکاران بذلت نمیری
حتى يجيء الناس تحت لِوَائِي
تا بعد یکه مردم زیر لوائے من خواهند آمد
يا ربنا افتحُ بيننا بكرامَةٍ يَا مَن يرى قلبي ولب لحائی
اے خدائے مادر ما بکرامت خود فیصلہ کن
يا مَنْ أرى أبوابه مفتوحة
اے آنکہ در ہائے او ر ا
اے آنکہ دل مرا و مغز پوست مرا می بینی
للسائلين فلا ترد دعائی
برائے سائلان کشاده می بینم دعائے مرا رد مکن
آمین
ثم بعد ذالك كان مآل هذا العدو أنه مات بالطاعون خاسرا خائبًا، فاعتبروا يا أولى الأبصار۔ منه

زلزلے کے متعلق پیشگوئی
(مندرجہ چشمہ مسیحی) دوستو! جاگو کہ اب پھر زلزلہ آنے کوہے
پھر خدا قُدرت کو اپنی جلد دکھلانے کو ہے
وہ جوماہِ فروری میں تم نے دیکھا زلزلہ
تم یقیں سمجھو کہ وہ اِک زجر سمجھانے کو ہے
آنکھ کے پانی سے یارو کچھ کرو اِس کا علاج
آسماں اے غافلو! اب آگ برسانے کو ہے
کیوں نہ آویں زلزلے تقوےٰ کی رہ گم ہو گئی
اِک مسلماں بھی مسلمان صرف کہلانے کو ہے
کس نے مانا مجھ کو ڈر کرکس نے چھوڑا بغض و کیں
زندگی اپنی تو اُن سے گالیاں کھانے کو ہے
کافرو دجّال اور فاسق مجھے سب کہتے ہیں
کون ایماں صدق اور اخلاص سے لانے کو ہے
جس کودیکھو بدگمانی میں ہی حدسے بڑھ گیا
گر کوئی پوچھے تو سو سو عیب بتلانے کو ہے
چھوڑتے ہیں دیں کو اور دُنیا سے کرتے ہیں پیار
سو کریں وعظ و نصیحت کون پچھتانے کو ہے
ہاتھ سے جاتا ہے دل دیں کی مصیبت دیکھ کر
پر خدا کا ہاتھ اب اس دل کو ٹھہرانے کو* ہے
اس لئے اب غیرت اس کی کچھ تمہیں دکھلائے گی
ہر طرف یہ آفت جاں ہاتھ پھیلانے کو ہے
موت کی رہ سے ملے گی اب تو دیں کو کچھ مدد
ورنہ دیں اے دوستو! اک روز مرجانے کو ہے
یا تو اِک عالم تھا قرباں اُس پہ یا آئے یہ دن
ایک عبد العبد بھی اس دیں کو جھٹلانے کو ہے مشتھرہ۔۹؍مارچ ۱۹۰۶ء *یعنی ہر ایک ملک میں زلزلے آئیں گے اور طاعون پھوٹے گی اور کئی قسم کے موت کے اسباب ظاہر ہونگے۔منہ

’’زلزلہ کی پیشگوئی منظوم‘‘ پھر چلے آتے ہیں یارو زلزلہ آنے کے دن
زلزلہ کیا اِس جہاں سے کوچ کر جانے کے دن
تم تو ہو آرام میں پر اپنا قِصّہ کیا کہیں
پھرتے ہیں آنکھوں کے آگے سخت گھبرانے کے دن
کیوں غضب بھڑکا خدا کا مجھ سے پوچھو غافلو!
ہوگئے ہیں اِس کاموجب میرے جھٹلانے کے دن
غیر کیا جانے کہ غیرت اُس کی کیا دکھلائے گی
خود بتائے گا اُنہیں وہ یار بتلانے کے دن
وہ چمک دِکھلائے گا اپنے نشاں کی پنج *بار
یہ خُدا کا قول ہے سمجھوگے سمجھانے کے دن
طالبو! تم کو مبارک ہو کہ اب نزدیک ہیں
اُس مرے محبوب کے چہرہ کے دِکھلانے کے دن
وہ گھڑی آتی ہے جب عیسیٰ پکاریں گے مجھے
اب تو تھوڑے رہ گئے دجّال کہلانے کے دن
اے مِرے پیارے یہی میری دعاہے روز و شب
گود میں تیری ہوں ہم اُس خونِ دل کھانے کے دن
کرمِ خاکی ہوں مرے پیارے نہ آدم زاد ہوں
فضل کا پانی پلا اُس آگ برسانے کے دن
اے مِرے یارِ یگانہ اے میری جاں کی پناہ
کر وہ دن اپنے کرم سے دیں کے پھیلانے کے دن
پھر بہارِ دیں کو دکھلا اے مرے پیارے قدیر
کب تلک دیکھیں گے ہم لوگوں کے بہکانے کے دن
دِن چڑھا ہے دُشمنانِ دیں کا ہم پر رات ہے
اے میرے سُورج دِکھا اِس دیں کے چمکانے کے دن
دِل گھٹا جاتاہے ہر دم جاں بھی ہے زیر وزبر
اِک نظر فرماکہ جلد آئیں تیرے آنے کے دن
چہرہ دکھلا کر مجھے کر دیجئے غم سے رہا
کب تلک لمبے چلے جائیں گے ترسانے کے دن خدا تعالیٰ کے اصل لفظ جو مجھ پر نازل ہوئے یہ ہیں ’’ چمک دکھلاؤں گا تم کو اس نشان کی پنج بار‘‘ یعنی پنج مرتبہ غیر معمولی طور پر زلزلہ آئے گا جو اپنی شدت میں نظیر نہیں رکھتا ہوگا۔

کچھ خبر لے تیرے کوچہ میں یہ کس کا شور ہے
کیا مرے دلدار تو آئے گا مَرجانے کے دن
ڈوبنے کو ہے یہ کشتی آ مرے اے ناخدا
آگئے اِس باغ پر اَے یار مُرجھانے کے دِن
تیرے ہاتھوں سے مرے پیارے اگر کچھ ہو تو ہو
ورنہ دیں میّت ہے اور یہ دن ہیں دفنانے کے دن
اِک نشاں دکھلا کہ اب دیں ہو گیا ہے بے نشاں
دل چلاہے ہاتھ سے لا جلد ٹھہرانے کے دِن
میرے دل کی آگ نے آخر دکھایا کچھ اثر
آگئے ہیں اب زمیں پرآگ بھڑکانے کے دن
جب سے میرے ہوش غم سے دیں کے ہیں جاتے رہے
طَور دنیا کے بھی بدلے ایسے دیوانے کے دِن
چاند اورسُورج نے دکھلائے ہیں دو داغِ کسوف
پھر زمیں بھی ہو گئی بے تاب تھرّانے کے دِن
کون روتاہے کہ جس سے آسماں بھی رو پڑا
لرزہ آیا اِس زمیں پر اُس کے چلّانے کے دن
صبر کی طاقت جو تھی مُجھ میں وہ پیارے اب نہیں
میرے دلبر اب دکھا اِس دل کے بہلانے کے دن
دوستو اُس یار نے دِیں کی مصیبت دیکھ لی
آئیں گے اِس باغ کے اب جلد لہرانے کے دِن
اِک بڑی مدت سے دیں کو کفر تھا کھاتا رہا
اب یقیں سمجھو کہ آئے کفرکو کھانے کے دِن
دن بہت ہیں سخت اور خوف و خطر درپیش ہے
پر یہی ہیں دوستو! اس یار کے پانے دن
دیں کی نصرت کے لئے اِک آسماں پر شور ہے
اب گیا وقتِ خزاںآئے ہیں پھل لانے کے دن
چھوڑ دو وہ راگ جس کو آسماں گاتا نہیں
اب تو ہیں اے دل کے اندھو! دیں کے گن گانے کے دن
خدمتِ دیں کا تو کھو بیٹھے ہو بغض و کیں سے وقت
اب نہ جائیں ہاتھ سے لوگو! یہ پچھتانے کے دن (مشتھرہ پیسہ اخبار۔۳۱؍مارچ ۱۹۰۶ء)

آج 10 میں سے 10 باقی