انجام آتھم

حصہ 8

Urdu original from Ruhani Khazain, edition of the Ahmadiyya Muslim Jamaat.

لد
مكتوب احمد
خلطوا في الكلام تخليطًا شنيعًا۔ فكيف نقبل قولهم الذي يخالف القرآن؟
آمیز شے بد کردند۔ پس ما چگونه چنین سخنی را قبول کنیم که مخالف قرآن افتاده است و
وكيف نسلّم وَهُمَهُم الذى لا يشفى الجنان؟ أنقبل خرافاتهم التي ليست |
چگونه آن و هم ایشان را مسلم داریم که دل را تشفی نمی دهد۔ آیا چه قبول کنیم ۔ آن خرافات
معها حجة قاطعة، ولا دلائل مقنعة واضحة؟ أيصدر مثل ذالك من
ایشان که با آنها مجتے قاطعه نیست و نہ دلائل واضح تسکین دهنده آیا چنین حرکتے ازان کس صادر
رجل يخاف الرحمن، ويتقى الضلالة والخسران؟ أليس من بعد هذه الدنيا
می نواند شد که از عقوبت خدا می ترسد و از مواضع گمراهی وزیان کاری خود را نگه میدارد آیا چه بعد از گذشتن
يوم الدين؟ وهل ترون يا معشر الأشراف، أن نقبل أمانيهم ونعدل عن
این دنیا روز جزا نیست والے معشر بزرگان آیا مناسب می بینید که ما آرزو ہائی ایشان را قبول کنیم و از
خطة الإنصاف، أو نتبع غرورهم وجهلهم وخدعهم بعد ما أرانا الله صراطا
جائے انصاف درگزریم یا ما غرور و جهل و مکر ایشان را پیروی کنیم بعد از انکه خدا ما را راه راست نمود و از طریق
مستقيما، ورزقنا نهجا قويما، وعلّمنا سبل العارفين۔ وكم من أمور أخفيت
مستقیم روزی داد و راه عارفاں تعلیم کرد۔
و بسیاری از حقائق چنین هستند که بر
على الناس حقائقها، وسترت حكمها ودقائقها، ثم كشفت على رجال آخرين
عامه مردم پوشیده داشته شدند و برایشان حکمت ہائے امور و بار یکی آنها مستور بماند باز آن بار یکی با بر مردم
خفاياها، وفهمهم الله أضلاعها وزواياها۔ إنه يُظهر على غيبه من يشاء ،
دیگر مکشوف شدند و خدا اوشان را از تمام اضلاع و گوشہ ہائے آن چیز ها اطلاع داد چرا که خدا ہر کرا خواهد بر
ويفتح عين من يشاء ويجعل من يشاء من الغافلين۔
امور غیبیہ خود مطلع می فرماید و هر کرا میخواهد چشم بینا می بخشد و هر کرا میخواهد از غافلاں میدارد۔
أليس الله بقادر على أن يجتبي مثلي بعنايته، ويعطى دراية من درايته؟
آیا خدا برین قادر نیست کہ ہمچو منے رابعنایت خود سوئے خود کشد و از علم خود علمی بخشد ۔

مكتوب احمد
ولله أسرار في أنبائه، وحكم تحت قضائه، وإن في أقواله حكم روحانية (۸۵)
و خدا را در اخبار خود را ز هاست و در حکم ہائے خود حکمت هاست و در کلمات او آنچنان حکمت ہائے روحانیه است
تضل عندها عقول الفلاسفة، ولا يُظهر على غيبه أحدا إلا الذي طهره
که در آنجا عقول فلاسفه را خود گم می کنند و بر غیب خود هیچ کس را آگہی نہ بخشد بجز کسے کہ بدست خود
بيد القدرة، أأنتم تحيطون أسراره أو تجادلونه معترضين؟ وكم من
او را پاک کرده باشد آیا شما بر راز او احاطه دارید یا بطور معترضان بد و پیکار میکنید - و بسیار نیکوکاران
الصلحاء رغبوا في أن ينظروا من أنتم تنظرون، ويجدوا ما أنتم تجدون
بودند که رغبت کردند که بینند آنچه شما می بینید مگر نه دیدند و رغبت کردند که بیا بند آنچه شما یافته اید مگر نیافتند تا آنکه براه خود
فلم يتفق، حتى مضوا بسبيلهم وماتوا متأسفين۔ ثم جاء الله بكم
از دنیا برفتند و در حالت افسوس بمردند۔
باز خدا شما را آورد و بجائے شان
وأقامكم مقامهم، فأدركتم وقتا ما أدركوه، و آنستم عبدًا ما آنسوه۔ فاشكروا
شمارا قائم کرد پس شما آن وقت را یافتید که ایشان نیافتند و آن بنده را دیدید که ایشان ندیدند پس آن
الله الرحمن، الذي من عليكم وأسبغ الإحسان، وخذوا نعم الله ولا تعرضوا
خدارا شکر کنید که برشما احسان کرد واحسان خود برشما تمام کرد۔ پس بگیرید نعمت ہائے خدارا و
عن قبولها، ولا تردوا نعمة الله بعد نزولها، ولا تكونوا أول المعرضين۔
کناره مکنید - ومنت خدارا رد نکنید - بعد زان که بر شما فرود آورد و اولین اعراض کنندگان نباشید
واتقوا يا معشر الكرام سُخُطَ الله العزيز العلام، ولا تعاندوا ولا تستعملوا
وائے معشر بزرگان از غضب خدائے بزرگ و دانائے راز بپرهیزید و معاند حق نباشید و دروغ و
البهت وسوء التميز كالعوام، وقوموا لله شاهدين۔ وانظروا أيدكم
بے تمیزی را ہمچو عوام استعمال نکنید و برائے خدا بحیثیت شاهدان برخیزید و به بینید ایدکم اللہ
الله نظرا شافيا، وأمعنوا إمعانًا كافيًا بالفراسة الإيمانية، والرؤية الروحانية |
به نگاه شافی و با معان کافی از روئے فراست ایمانی و رویت روحانی چرا که اولیاء اللہ از هر کجی

مكتوب احمد
فإن أولياء الله يعصمون من كل زيغ وَمَيل، ولا يشوب معينهم غاءُ
میل نگه داشته می شوند و آب روان ایشان را خس و خاشاک سیل نمی آمیزد
سيل، وتحفظهم عين الله من طرق الضالين أترون دليلا، يا معشر
و چشم خدا ایشان را از راہ ہائے گمراہان نگه میدارد۔ اے گروہ صالحان چه شما در دست
الصلحاء ، في أيدى الأعداء لنقبله منهم من غير الإباء ، وننقاد لهم فيه
مخالفان دلیلی می بینید تا ما بغیر انکاری آن دلیل را قبول کنیم و همچو خادمان فرمانبردار
كالخدماء التابعين؟ فإنا لا نعاند الحق إذا تجلى، ولا نرده من حيث أتى،
شویم ۔
چرا که ما با راستی چون ظاهر شود عناد نداریم و آنرا رو نکنیم از هر جا که بیاید
ونعلم أن الحكمة ضالة من تزكى، فنأخذها ولا نأبى، ونعوذ بالله أن
و میدانیم که حکمت مالی گمشده از ملک پاک اندرونان ست پس میگیریم و انکار نمی کنیم و پناه بخدا
نكون من الجاهلين۔
می بریم و از اینکه از جاہلان باشیم ۔
وقد علمتم يا معشر الأعزة، أنّ "مالك" الذى كان أحد من الأئمة الأجلة، كان
والے معشر عزیزان شما را معلوم است که مالک رضی اللہ عنہ با آن همه جلالت شان که در ائمه میداشت بموت
يعتقد بموت عيسى، وكذلك ابن حزم المشهود عليه بالعلم والتقوى،
عیسی علیہ السلام قائل بود و هم چنین ابن حزم رضی اللہ عنہ باہمہ علم و تقویٰ که بران شہادتہائے علماء ربانی ست
وكذلك كثير من الصالحين۔ فما كنتُ بدعًا في هذا وما كنت من المتفردين۔
میگفت که عیسی علیه السلام وفات یافته است و هم چنین بسیاری از صالحین بر همین مذہب گذشته اند۔ پس من
وما جئت في غير وقت، ألا تعرفون وقت المجدّدين؟ ألا ترون أن السماء للرجع
اول آن شخص نیستم که این بدعتی برآورده باشد و در آن تفردی دارد و من بیوقت نامدم - آیا وقت مجددان را
تهيأت، والأرض أجعلتُ ؟ وكانتا رَتْقًا فالأرض فتقتُ ، ثم السماء فُتِحت و
نمی دانید آیا نمی بینید که آسمان برائے باریدن طیار شده است و زمین برائے قبول آن استعدادی پیدا کرده و پیش ازین

مكتوب احمد
الكلمة تمت ، فقوموا وانظروا إن كنتم ناظرين۔ وما كان الله أن يخلف وعده ۸۷
هر دو بسته بودند۔ پس زمین شگافته شد و آسمان کشاده شد و وعده حق با تمام رسید۔ پس برخیزید و به بینید اگر
وإنه أصدق الصادقين ولله دقائق في أسراره، واستعارات في أخباره،
شما بینا هستید و خدا چنان نیست که خلاف وعده خود کند چرا که او از همه راست گویان راست گوتر است و خدا را
أأنتم تحيطونها أو تنكرون كالمستعجبين؟ وكم من أفعال الله سترت
در راز ہائے خود باریکی هاست و در اخبار خود استعارات دارد آیا چه شما احاطه آن کرده اید یا از روئے تعجب
حقائقها، وشوه وجهها وأُخفى حدائقها، ودققت لطائفها ودقائقها، حتى
انکار می کنید و بسیاری از کارہائے خدا تعالی ست که حقائق آن پنهان داشته شد و روئے شان زشت کرده شد و باغہائے شان پوشیدہ
ضلت عندها عقول العاقلين، وعجز عن إدراكها فكر المتفكرين۔ وأنتم
داشته شد و لطائف آن بسیار باریک کرده شد بعد یکه عقل عاقلان در آنجا گم شد۔ و از دریافت آن فکر پژوهندگان
تعلمون أن شأن أقوال الله ليس متنزلا من شأن أفعال الله، بل هما من
فرو ماند و شما میدانید که شان اقوال الهی از شان افعال الهی کمتر نیست بلکه آن هر دو از چشمه
منبع واحد، وأحدهما للآخر كشاهد۔ فتلك من الوصايا النافعة للطالبين،
واحد بیرون می آیند و یک دیگر را بطور گواه هستند - پس این ذکرے کہ ما کردیم برائے جو بندگان وصایا
أن ينظروا إلى أفعال الله متأملين، ثم يقيسوا الأقوال على الأفعال متدبرين،
نافعه است و برایشان لازم است که در افعال الهی بچشم تامل نظر کنند باز اقوال را برافعال قیاس کنند
فإن إمعان النظر في النظائر من أقوى مجالب العلوم، وأشد وطأ
چرا که نظائر را با معان نظر دیدن چیزی ست که بدان ترقیات علم متصورست و نیز این طریق برائے فرو کوفتن آن
للأوهام التي تعصف كالسموم، فلأجل ذلك رأينا أن نكتب ههنا بعض
و ہم ہا کہ ہمچو باد سموم می وزند اثرے قوی دارد پس از همین وجه مناسب دیدیم که در این جا بعض آن افعال ربوبیت
أفعال الربوبية، الذي تحيرت فيها عقول الفلاسفة، فأضاع أكثرهم الصراط
بنویسیم که در آن عقول فلاسفه را حیرتے پیش آمده است۔ پس اکثری از یشان گمراه شدند

VV
مكتوب احمد
وما كانوا مهتدين فمنها ما يوجد تفاوت المدارج فى أفعال الرب الكريم، والمولى |
و چنان افتادند که هدایت نصیب نہ شد پس آن کا رہائے خدا تعالیٰ کہ موجب ضلالت ایشان شدند یکی از انها تفاوت
الرؤوف الرحيم، لأنه خلق مخلوقه على تفاوت المراتب، فجعل قوما مورد المراحم
مدارج است چرا که خدا تعالی مخلوق خود را بر تفاوت مراتب پیدا کرد و قومی را در دنیا مورد رحم و قومی
والآخرين محل المعاتب، وما جعلهم في شأنهم متحدين۔ مثلا إنكم ترون
دیگر را محل غضب گردانید و همه دنیا را برحالی واحد نداشت مثلاً شما می بینید که زن
امرأة تموت بعلها ويتركها حاملة ضعيفة، فترى حولها نكبة ومصيبة،
میباشد که شوهر او برسرش نمی ماند و می میرد و او را حامله ضعیفه میگذارد و چنان بیکس مے افتد کہ کسے آرزو ہائے
لا يُوحم أحد وحامها، ولا يحصل لها لطرفة عين مرامها، ولا تجد طمرًا للارتداء ،
بارداری او برائی او مهیا نمی کند و هیچ مقصد او او را میسر نمی گردد و چادرے کهنه نمی یا بد که تا بدان ستر خود بپوشد
ولا تمرا للاغتذاء ، بل لا يحصل لها جوب تستر بها صدرها، فتقصد عاشبة
و نه یک دانه خرما که خوراک کند۔ بلکہ برائے پوشیدن سینه خود سینه بند نمی یا بد۔ واز زمین گیاه ناک دستہ گیا ہے
و تجعل كمجُولٍ جُدَرَها ، تَكَتَبُ يداها من الرحى، والمُخَدمة تُجرح من شوك الفلا،
میگیرد و بدان سینه خود را می پوشد و از آسیا گردانیدن هر دو دست او متورم میشوند و از خارهائی بیابان
وتعيش كإماء الظالمين۔ ثم تخدجُ وتلد صبيًّا نَعَاشًا مقصوعًا أعمى ناقص الخلقة،
جائے خلخال او مجروح میگردد باز یک بچه ناقص می آورد که کوتاه قد و نابینا و ناقص الخلقت می باشد
بعد شدة المخاض وضيق النفس والكربة۔ فيرى الصبي من ساعة تولده
و این هم بعد شدت درد و تنگی نفس و سخت بیقراری بظهور می آید و آن پسر که زائیده است از وقت تولد
أنواع المحن والصعوبة، لا يحصل خُرُسةٌ لأُمِّه النفساء ، ليزيد لبنها ويكفى
خود محنت ہائے انواع و اقسام می بیند و مادرش را غذائی زچگان میسر نمی گردد تاثیر زیاده گردد و برائے
للاغتذاء ، فيمص ثديها ثم يترك قبل الحساء ۔ ولما بلغ أَشُدَّه وبلغ الحلم
خوراک بچہ کافی باشد۔ پس پستانش را می مکد و پیشتر زانکه شکمش سیر شود باز می ایستد - و چون بلوغ را میرسد

مكتوب احمد
التام وأكمل الأيام، يدخل في الغلمان والخدام، ويستخدمه شَكِسٌ زُعُرُورٌ من ۸۹
وجوان می گردد و روز ہائے خوردسالی را با تمام می رساند در نوکران و چاکران داخل کرده میشود و شخصی
اللئام، أو يؤخذ قبل البلوغ ويباع كالأنعام ثم يحمل متاعب الخدمة
نهایت بدخو شریر النفس او را خدمتگار خود میگرداند۔ یا قبل از بلوغ همچو چار پایان فروخته میشود باز تکالیف
مع شوائب الوحدة۔ وقد يلجئه صفر اليد إلى كافر سَمَادٍ لطلب سداد، فيأتيه |
خدمت را با کدورتہائے تنہائی می بر دارد و گاہے تهیدستی او بسوئے کافرے سرکش میکشد تا قوت خود حاصل
كسجاد ولو كان أبا فرعون وشدّاد، فيدخل في خدمه كالعبيد من العوز
کند۔ پس ہمچو سجده کنندگان پیش او می آید اگر چه او پدر فرعون و شداد باشد۔ پس ہمچو غلامان در خادمان او
المبيد۔ وربما يسبّه مولاه ويضربه، أو يدير عليه عصاه فيجنبه، ويؤاخذه
داخل میشود۔ و این همه باعث درویشی کہ ہلاک کننده می باشد پیش می آید و بسا اوقات آقائے اور
على أنه لم غاب لطرفة عين أو فر ، وهو إذ ذاك صبي أبله لا يعلم الخير |
او را میزند وعصائے خود بار بار برو فرومی آرد۔ بعد یکہ استخوان ہائے پہلوے او را می شکند ۔ و او را سخت میگیرد که
ولا الشر، ويقال مثلا: أَخُث في الشفيّة، فإن لم يُحْسِن الفعل فيلطمون
چرا یکدم از پیش او غائب شد و بگریخت ۔ حالانکہ او دران زمانہ طفلی ساده لوح است که نیک و بد را نمی شناسد
أو يتهرون على الخطية، ولا يرضون بأن يأكل، وأكله يُغضب المحفل
و او را مثلاً میگویند که زیر دیگران اپلہ بنہ ۔ و چون این کار را نیکونکند پس بر روئے او طمانچہ می زنند یا ازین خطا
ولو أكل أدنى الطعام وطَهُفَلَ، ويفتشون النطَفَ، ولا يوجد من عطف۔ فيلقى
بعصا او را مجروح می کنند و راضی نمی شوند که چیزی بخورد و خوردن او مردمان محفل را در غضب می آرد
من كل جهة التَرَحَ والبَرَحَ، ولا تلقى الفَرَحَ، فقد يُضرب على سحق الأبازير على المداك
اگر چه ادنی طعام بخورد و اگر چه برار زن ہمیشہ کفایت کند و نخواهد که مدت العمر بجزنان ارزان چیزے دیگر خورد
وقد يلطم على مكث في الاستتاك يؤتونه ما خلف من كدادة المطعومات،
و هر دم در عیب گیری او مشغول میباشند و کسے نمی باشد که برو مهربانی کند۔ پس از هر سوغم و

مكتوب احمد
٩٠ وبلغ إلى الإيهات، أو يتركونه جائعا كالصائمين۔ يشرب من بالوعة
تکلیف رامے یابد و روئے شادی نمی بیند و گاہے او را برسائیدن مصالحه طعام میزنند چون برسنگ خوب
يجتنبها الدواب، ويأكل من متأبسات يأنف منها الكلاب، إذا أجدب
نساید۔ وگا ہے او را ازین سبب زد و کوب میکنند که ازار بند را در ازار بتوقفه انداخته است و او را طعامی |
الملك فهو أول الأغراض، وإذا نزل وباء فهو مورد الأمراض۔ وإذا
می دهند که در دیگها چسپان میماند سوخته و متعفن شده و فاسد گشته و هم چنین فاسد شده گوشت او را بخوردن
بدء الأطفال فهو كعصف مأكول، وإذا أبدؤوا فهو بقى كمخدول، لا يقدر
مید ہند۔ یا او را همچو روزہ دار ہی شکم میگذارند وازان جائے دست دروشستن آب می نوشد که چار پایان نیز هم از ان
على أكل العضاض، وإذا جُرح فلا يظهر أريكة الجُرح، ولا يظهر لحم
پرهیز میکنند و آن اشیاء متعفنه میخورد که سگان هم از ان نفرت میدارند۔ چون در ملک قحط می افتد
صحيح بعد القرح۔ وقد يؤمر لكسح الكناسة، أو لغسل الكاسة، فيُضرب
پس او اول نشانه قحط میگردد و چون و با فرومی آید پس او اول شخصی باشد که مورد امراض می شود
على خطاء قليل من الخباثة، وقد يجعل حمولة لأحمال، فلا تبكى عليه
و چون طفلان بمرض چیچک مبتلا شوند پس او از چیچک همچو گیا ہے میگردد که از خوردن باز مانده و پامال شده باشد
عين بدمع همال، بل يحمل مرارًا أثقالا فيجرى دمه كالحائض، ويُعدونه
و چون طفلان بعد از سقوط دندان بار دوم دندان بر آورند او ہمچو ناکامی میماند و نتواند که چیز ها خورد
على أرض دمثة كالمُهر تحت الرايض، وقد يجعل كالوجناء و يُركب عليه،
که از دندان توانند خورد و چون اتفاقاً مجروح شود پس زخم او پُر نمی شود و بعد از زخم گوشته تندرست بیرون
وقد يهجد للخدمة والليلُ يَتَصَبْصَبُ أو يجثم أمام عينيه، وقد يؤمر
نمی آید۔ وگا ہے او را برائے صاف کردن خس و خاشاک یا برائے شوئیدن پیالہ میفرمایند۔ پس بخطائے اندک
لشق الحطب حتى تَمُجُل يداه، وتتخاذل رجلاه، ثم يؤتى الخبز قَفَارًا
میزنند و گاہے او را اسپ بار برداری می کنند۔ پس پیچ چشمی برو نمی گرید و هیچ اشکی روان نمی گردد

مكتوب احمد
فتبكي عيناه۔ يأكل جبيزاوينفز خفيزا، وقد يُضرب ضربا شديدا، فلا يجنا 91
بار ہا برسرش می نهند۔ پس ہمچو زن حائض خون او روان میگردد و او را بر زمینی که پادر وفرو رود می دوانند همچو
عليه أحد، بل يَجْفَاً قدر غضبهم فيدوسونه بضَهُدٍ۔ وهو يشكو كثيرًا، فما ينجع قوله
کره اسپ که زیر چابک سوار می باشد۔ وگا ہے ہمچو ناقہ براو سوار میشوند و گاہے شب در خدمت میدارند ۔ پس
في قلب، بل يُقَدُّ شدقه دعابةً ويُخسئون ككلب۔ ويطير نفسه شعاعًا من
شب دراز یا نصف آن از چشمان او میگذرد و گاہے برائے شگافتن هیزم مامور میشود تا آنکه دستہائے او متورم
كل طبع صلب، لا يحبه شقيق ولا الأخيافي ، ويظنون أنه ثالثة الأثافي۔
میشوند و پائے ہاست می افتند ۔ باز نانے خشک پیش اومی آرند۔ پس ہر دو چشم او میگریند۔ و گاہے بضرب
إذا صافا رجلا فما أحب، وإذا زَرَع فما أَحَبَّ ، وإِن أَحَبَّ فَما أَلَبَّ، أَو بُرِدَتُ
شدید او را میزنند پس هیچکس برونمی افتد تا او را از زد و کوب نگهدارد۔ بلکه کفک غضب ایشان بجوش می آید۔ پس بقبر آن بیچاره
أرضه أو أجباً زرعه ثم بالجوع تَبَّ۔ وإذا تَخَبَّش مالا من الأموال فيهيج
را زیر پا میکوبند ۔ واو بسیار شکایتها میکند ۔ لیکن در بیچ دے سخنش نمی گیرد بلکہ کنج دهن او را باستهزامی شگافند۔ و ہیچو
عليها زوبعة الزوال، ثم يأخذه نَوجَةُ الحسرة ووجع البال، وإذا شكى فحماداه
سنگ او را ز پیش میرانند پس از طبیعت ہائے سخت حواس او باخته می شوند نه او را آن برادری دوست دارد که از مادر و پدر برادر او با شد
أن يُضحك عليه ويُعزى إلى الجهل والجاهلين۔
دنه آن برادری که صرف از طرف مادر برادر او گردیده و گمان می کنند که او مردی بد است چون بکسے محبتے کند پس او محبت
وأنفد عمره عزبًا ، حتى اشتعل رأسه شيبًا، وإذا تزوج فَزَوَّجَ بجالِعَةٍ مفسدة
پیش نمی آید و چون کشتی بکارد در کشت او دانه نمی افتد واگردانه افتاد پس از مغز خالی میماند یا بر زمین او ژاله بارد
ناشزة، كريه المنظر مسنون الوجه ونافرة، فينفد عمره في نائبات الدهر وتحت
یا کشت خود را بحالت خامی میفر و شد باز بگرسنگی بمیرد۔ و چون از این سود از ان سومالی فراهم می آرد پس بران مال گرد باد نیستی
أنياب النكد، وربما يريد أن ينتهر لقلة ذات اليد، ويرى نفسه في
برمی خیزد۔ باز او را گرد باد حسرت میگیرد و در دل می آزارد۔ و چون شکوه کند پس آخری نتیجه شکوه این می باشد که مردم برومی خندیدند و

مكتوب احمد
۹۲ فلاة عوراء ، لا شجرة فيها ولا غذاء ، وكذالك يعيش أخا غمرات في آلام
بجاہلیت منسوب کرده میشود و خرچ کرد عمر خود را در حالت بیزنی تا آنکه سر او سفید شد از پیری و چون زن کرد پس بزنی
ويمرض كل عام، فتارة يرمد وتارة يَطْحَل أو يؤخذ في زكام، وقد يعروه مرض
عقدش بسته شد که بیا و فساد انگیز و نافرمان بود و با این همه بدشکل دراز رو و نفرت کننده پس این شخص عمر خود را
فيمتد مداه، حتى تعرقه مداه، وبالآخر يُنزع عنه ثوب المحيا، ويُسلَّم
در حوادث زمانه و زیر دندان رنج میگذارد و بسا اوقات اراده میکند که بوجه تنگدستی خود را کشد - و خویشتن را در بیابانی
إلى أبي يحيى۔
می بیند که نه آب ست دران و نه درخت و نه غذا و هم چنین بحالت مصیبت کشی در درد ہائے خود میگذارد و بہر سالے بیمار میشود
فالآن فكر ثم فكر ، ثم تذكَّر سنن الله في العالمين ألَيُسَتُ في أفعال الله معضلات
پس گا ہے چشم او درد میکند ۔ وگا ہے عارضہ طحال مے گردد و وقتی در زکام مبتلا میشود۔ وگا ہے چنان مرضے لاحقش میگردد
لا تدرى، وأسرار لا تحصى ؟ فقس أيها المسكين أقوال الله على أفعاله، ولا
که بطول می انجامد تا آنکه از کار دہائے آن استخوانش می برآید وانجام کار جامه حیات از و میکشد و بسوئے مرگ او را می سپارد
تعجب لمعضلات أنباء الله وعُضاله، ولا تعجل في أمر مجدد وصدق مقاله،
پس اکنون فکر کن باز فکر کن و با زیاد کن سنتہائے خدا را در جهانیان - آیا چه در کارہائے خدا چنان پیچیده امور نیستند که از
ولا تقل إني ما رأيتُ علامات أخبرت عنها، وما شهدت أمارات بلغنى
فهم بالاتر هستند - و آیا چنان را ز ها نیست که شمار کرده نمی شوند ۔ پس اے مسکین اقوال خدا را بر افعال خدا قیاس
أنباؤها، فإن الله قد أتم كلماته كلها، وأظهر علاماته جميعها، ولكن عُمِّيت
کن و از پیچیدگی ہائے پیشگوئی خدا تعجب مکن و بر دقیقہ ہائے او شگفت مدار و در امر مجدد و صدق مقال اوشتاب کاری
عليك حقيقة أقوال الله، كما عُمِّيت عليك حقيقة أفعال الله۔
مکن و این مگو که من آن نشانیها ندیدم که از انها آگاهی داده بودند و نه آن آثار مشاهده کردم که مرا رسیدند چرا که
وكم من أنباء تكسي وجودها بالاستعارات ولطائف الإيماء، وتُنكَّرُ
خدائے عزوجل ہمہ سخن ہائے خود را با نجام رسانید و همه نشانهائی خود را بظهور آورد۔ مگر بر تو حقیقت اقوال الہی پوشیدہ

مكتوب احمد
أشخاصها عند إتمام الوعد والإيفاء ، ويُدقَّقُ معانيها من حضرة الكبرياء ، بما ٩٣
ماند چنانکه حقیقت افعال الہی پوشیده ماند و بسیار از پیشگوئیها هستند که وجود آنها باستعارات ولطائف اشارات
يراد أنواع الابتلاء ۔ ألا ترى إلى رؤيا الناس، كيف تتراءى في أنواع اللباس،
متلبس کرده میشود۔ ووقت ظہور آنها قالب آنهارا ہمچو مردم ناشناخته ظاهر کرده میشود۔ و معانی آنها را
وكيف يخفي مفهومها فلا يتجلى حقيقتها إلا على الأكياس، الذين يعلمون العلم
از حضرت کبریا سبحانه باریک کرده میشود چرا که خدا تعالی در آنها امتحان بندگان خود اراده میفرماید - آیا بسوئے
من ربهم ولا ينطقون بالقياس ، فأين تذهب من سنن رب العالمين؟
آن خوابها نگه نمی کنی که مردم می بینند که چگونه در انواع و اقسام لباس با ظاهر میشوند و چگونه مفهوم آنها از نگاه عوام مخفی
وإذا قيل لك في الرؤيا إن ابنك الميت سيعود ويرجع إليك، فلا
میماند۔ وصرف بر دانایان منکشف میشود۔ یعنی آن دانایان که از جانب خدا تعالی علم می یابند۔ وصرف
تحملها قط على الحقيقة أنت ومن لديك، ولا تمد إلى قبره عينيك، ولا
از روئے قیاس لب نمی کشایند پس از سنت ہائے خدا تعالیٰ کجا میروی و هرگاه که ترا در خواب گفته شود که آن پسر تو که
تحفِرُ لَحدَه طمعًا في حياته، ولا تجادل الناس في رجوعه بعد مماته، بل
مرده بود بازمی آید و عنقریب باز بسوئے تو واپس خواهد آمد۔ پس آن خواب را هرگز بر حقیقت حمل نمی کنی و
تؤول الرؤيا وتقول : إنّ ابنا مثله يولد لى فكأنه هو يؤول۔ فأني تقلب في
چشمان خود سوئے گور پسر خود دراز نمی کنی و قبر او را بدین امید نمی کنی که پسر تو از ان زنده بیرون خواهد آمد و با مردم
أمر عيسى، تلك إذا قسمة ضيزى، وكل من الله الأعلى، فلا تعجل كالذين
درباره باز آمدن او بعد از مردن جنگ نمی کنی۔ بلکہ خواب خود را تاویل میکنی و میگوئی که مراد از زنده شدن پسر آن است که خدا
هلكوا من قبلك وضلوا وأضلوا كمثلك۔
پسرے دیگر مانند او مرا خواهد داد۔ پس گویا همان خواهد آمد۔ پس درباره عیسی علیہ السلام چه گرد شے بر عقل تو می آید که آنجا این اصول
وقد علمت أن القوم جهدوا جهدهم ليضيعوا أمرى ويفرّقوا تفريقًا، فلو كان
از دست میدهی که آنچه در غیر عیسی تاویل کنی در عیسی روانه داری این قسمت مبنی بر انصاف نیست۔ حالانکہ ہر دو امر از خدا تعالی ست پس مثل

مكتوب احمد
٩٢ من عند غير الله لمزقوه تمزيقا، وليجعلوناكالمعدومين الفانين ۔ إنهم مكروا كل
کسانے شتابکاری مکن که پیش از تو هلاک شدند و گمراه شدند۔ و امثال ترا گمراه کردند و تو میدانی که قوم ما چه کوششها
مكر، وهيجوا عشائر، وتربّصوا علينا الدوائر ، فدِيسُوا تحت دوائر السوء مخذولين،
کردند ر که تا کار مرا بر بادکنند و جماعت مرا متفرق سازند۔ پس این کار اگر بجز خدا از طرف دیگرے بودے ہر آئینہ طاقت می یافتند
وأعظم الله شأننا ، وأعلى برهاننا، وسوّد وجوه الحاسدين۔ وقال فرعونهم:
که این همه سلسله را پاره پاره کنند و مارا بزاو یه عدم رسانند ایشان از هر گونه فکر با کردند و قبائل را انگیختند - و انتظار کردند
ذَرُوني أقتل موسى، إنى أنا الذى رفعه، وإنى أنا الذي سيحطه، ويلقيه
که بر ما گردشها بیایند پس خود زیر گرد شہائے رنجده کوفته شدند و خدا شان ما را بزرگ کرد و برہان مارا بلند نمود و روئے حاسدان |
في جُبِّ المُهانين۔ وقال ربي: "إني مُهين من أراد إهانتك، ومُعين من أراد
سیاه گردانید و آنکه فرعون ایشان است او گفت که بگذارید مرا تا موسی را قتل کنم منم آن مردی که او را بلند کرده بود و منم
إعانتك، فأذاقه ربى طَعْمَ نَخُوته الكبرى، وجعل مكانته هي السفلى، إنّ
آن مردے کہ باز اور اور چاہ ذلت خواهد انداخت و خدائے من گفت که من آنکس را ذلیل خواهم کرد که اراده ذلت تو کند ۔ و من آنکس را
الله لا يحب المستكبرين۔ وترى الناس كيف يردون إلينا، وكيف يمنّ ربُّنا
مدد خواهم داد که اراده امداد تو کند پس خدائے من اور اذائقہ تکبر او چشانید ۔ و جائے اور اور مقام پائین نہاد۔ چرا که او متکبران
علينا، وكيف يأتي الله أرضه ينقصها من أطرافها، وكيف يأتينا خيار الناس
را دوست نمی دارد و می بینی که چگونه مردم بسوئے ما واپس کرده می شوند و چگونه خدائے ما بر ما احسان می کند و چگونه
من أقطارها وأكنافها، ذلك من فضل الله ليرى الناس أن أعداء نا
خدا سوئے زمین توجه نمود وابتداء از اطراف آن کرده و چگونه مردمان نیک از اطراف زمین سوئے مامی آیند و این همه
كانوا كاذبين۔ إنه يُعزّ من يشاء ، ويرفع من يشاء ، لا راد لفضله، ألا إن
از فضل خدا تعالی هست تا بر مردمان ظاهر کند که دشمنان ما دروغگو بودند او هر کرا خواہد عزت میدہد ۔ و ہر کرا خواهد
الحق علا، وتعسًا للقوم الكائدين المزاحمين۔
بلندی بخشد هیچکس نیست که فضل اور اردتواند کرد خبر دار باش که حق غالب شد و آنان هلاک شدند که برائے مزاحمت انواع مکر

مكتوب احمد
وانظر إلى آثار سنن الله فى أفعاله، أتفهم معضلاتها أو تحيط حكم كماله؟ ٩٥)
استعمال کردند و آن نشانہائے سنت خدا کہ درکارہائے او مشہود اند ملاحظہ کن۔ آیا پیچیدگی ہائے آنرا مے فہمی یا بر
فما لك لا تهتدى من طرز أفعاله إلى طرز أقواله، وتختار سبل الغاوين؟
حکمتہائے آنها احاطه توانی کرد۔ پس چه پیش آمد ترا که از طرز افعال خدا طرز اقوال خدا را یقین نمی کنی و راه گمراهان
أما ترى أن عبدًا قد يُبتلى بالنائبات، ولا يُدرى من ظاهر سمته أنه من
اختیار مے کنی ۔ آیا نمی بینی کہ گاہے بندہ در حوادث مبتلا می شود و از ظاهر روش او معلوم نمی شود
الفاسقين والفاسقات، فالآفات تنزل عليه كالعوائر، أو كالسهم
که اواز بدکاران ست پس آفتها همچو ملخ برو نازل می شوند یا مانند تیرے کہ اندازنده آن
العائر ، ويتيه كالمستهام الحائر، وكان في وقت يملك المال النفيس، والآن
معلوم نیست
و در وقتے مالے نفیس را مالک بود و اکنون از
يُعَدُّ مِن عُصبة مفاليس، حتى يبدو بادِي اللبانة، بالى الكسوة، وكان
گروه مفلسان شمار می شود تا آنکه ببداہت آشکارا می شود که حاجتمندیست کہنہ جامه و پیش
يقول: أنا أكثر مالا وولدا، وأُعطيتُ التنعم والملد، وكان يقول : إني من
زین میگفت که من بکثرت مال و اولاد میدارم - ومرا نعمتها و اقبال تابان داده اند ۔ ومیگفت که من از
الصالحين، وجحيش وشيحان وفاتك وأمين، وكان يدعى أن له دخل
مردمان نیکو هستم - مستقل اراده بیدار طبع و امینم و دعوی میکرد که مرا در حدیث و قرآن کریم
عظيم في الحديث والقرآن، وأنه جمع في نفسه أنواع العرفان، فأتى أمر الله
دخلی عظیم ست ۔
انواع معرفت در نفس خود جمع میدارم پس قضا
قدر
وقضاؤه، ونزل عليه بلاؤه ، فذهب بسمعه وأبصاره، وختم على قلبه
خدا و بلاء او نازل شد و گوش و چشمان او را ربود و بر دل او مهر نهاد
و
وجعله أول الجاهلين۔
و او را صدرنشین جاہلان کرد۔
و

·

آج 10 میں سے 10 باقی