آئینہ کمالاتِ اسلام
حصہ 41
Urdu original from Ruhani Khazain, edition of the Ahmadiyya Muslim Jamaat.
اخرى بقوله : "وَإِنَّا لَهُ لَحٰفِظُونَ ۔ ولكن تنسون بشارات ربكم و في (۲۷۹)
آياته تلحدون۔ اعلموا ايها الأعزة أن السماء و الارض كانتا رتقا
ففتقهما الله فكشطت السماء بأمره و صدعت و نزلت نوادر و خرجت
ليبتلى الله عباده الى أي جهة يميلون ۔ و تقدمت نوادر الارض على
نوادر السماء فاغتر الناس بصنائعها و عجائب علومها و غرائب فنونها
وكادوا يهلكون۔ فنظر الرب الكريم الى الارض و رآها مملوة من
المهلكات و مترعة من المفسدات و رأى الخلق مفتونا بنوادرها و رأی |
المتنصرين انهم ضلوا و يضلون۔ ورأى فلاسفتهم اختلبوا الناس بعلومهم و نوادر
فنونهم فوقعت تلك العلوم في قلوب الاحداث بموقع عظيم كانهم سحروا
ترجمه : نصیب شما گردد - از انجمله آتش فتنه ها و گمراهی هاست که مردم را از مشرق
بسوئے مغرب برده و در ین پندست بجهت انها که از خدا می ترسند ۔ و ابلیس
مردم را از پس و از راست و چپ فرا گرفته و بسیاری از شامت اعمال خود اسیر
پنجه او شدند - و ازین ابتلا جز مرحومے محفوظ نماند و در میان انها و ایمان انها
موج ضلالت حائل شده انها غرقه بحر هلاک شدند ۔ و اکثری از انها بعد از
ارتداد در کفر و عداوت قدم پیشتر نهادند و در افتراء بر اسلام اطفائے نورش سعی
هر چه تمامتر بجا آوردند ولی بر اضرار و کسرش قادر نشدند ۔ و کتاب الله را که
دست کردند از حجت ہائے بینہ وانوارش مملو یا فتند لا جرم زیان زده و نا کام
بازگشتند - و این همه در چشم انها که از ظلم و کبر می ستیز ند ۔ امرے دشوار و
الحجر : ١٠
لد ٠٧
آئینہ کمالات اسلام
۸۰ فجذبوا الى الشهوات واستيفاء اللذات والتحقوا بالبهائم والحشرات
و عصوا ربهم و أبويهم و اكابرهم و أُشربوا في قلوبهم الحرية و غلبت
عليهم الخلاعة والمجون۔ فأراد الله ان يحفظ عزة كتابه و دين طلابه من
فتن تلك النوادر كما وعد في قوله : إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّكْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحُفِظُونَ
فانجز وعده و ايد عبده فضلا منه و رحمة و اوحى إلى أن أقوم
بالإنذار و انزل معى نوادر النكات و العلوم و التائيدات من السماء
ليكسربها نوادر المتنصرين و صليبهم و يحتقر أدبهم وأديبهم
ويدحض حجتهم و يفحم بعيدهم و قريبهم فمظهر نوادر الارض و |
فتنها هو الذى سمى بالدجال المعهود ومظهر نوادر السماء
ترجمه : بزرگ است و حقیقت ستمگاران خوف از خدا ندارند و دنیا را نگذارند -
و رو به تقوی نیارند - از فسق و فجور دل و دیده انها از نور و بصارت محروم شد
لا جرم در تاریکیها سرگردانیها می کشند ۔ دلہائے انها در زیر غلاف هاست و دیدہ
مانند آئینه که جلا ندارد - غیر از خوردن و نوشیدن ندانند - از خدا رو گردانیده رو
به معبودان باطل آورده اند - مسلمانان از کثرت فتنہ ہا و آزار ہائے انہا بجان
آمده اند درختان انها هر روز در بالیدن و ترقیات انها در افزونی است - از
ہر کرانه زمین نمودار شده اند و در دنیا افزونی فوق العاده نصیب انها می باشد ۔
و اسلام مثل در خته کهنه شده که ثمر ندارد یا مانند ما کیانی که بیضه نمی گذارد ۔
باید گریندگان بگریند و نوحه کنند - امانت و موضع اش ضائع و دیانت محو و علم
ا الحجر : ١٠
و انوارها هو الذى سمى بالمسيح الموعود۔ خصمان تقابلا في زمن واحد ۴۸۱
فليستمع المستمعون۔ فالآية الأولى من آيات صدقي أني أرسلت في وقت
هذه الفتن التي قد اشار كتاب الله اليها فانزلني ربي من السماء كما
اخرج الفتن من الارض و تكلم في استعارات و أيدني كما أيد الصادقون۔
انظروا الى الأيام التي كانت قبلكم من اليوم التي خلق الله فيه الانسان هل
شاعت و غلبت مثل هذه الفتن العظيمة على وجه الارض او هل سمع
نظيرها و نظير نوادرها في شيع الاولين فما لكم لا تتفكرون۔ اما ترون
كيف تُردّ آيات الله باقوال الفلاسفة و تستهزأ بها و تكتب في ردها ألوف
من كتب هل سمعتم مثلها من قبل ايها المؤرخون۔ هل سمعتم من قبل
ترجمه : زنده در گور و عالمان فنا شدند و بر این ها همه چار تکبیر زده شد و این علماء
که باقی مانده اند مانند اژدها هستند که از دیانت و دین جاہل و بہ ہوا و ہوس مائل
می باشند ۔ وانها که نام مسلمانان برخود یاد می کنند اکثرے از انها مے خوار و زانی و
ظالم و کاذب در شهادات هستند و غافل از طاعات و روگردان از ادائے
صدقات و دلیر بر ارتکاب منکرات می باشند - این همه آفات از شدت دلبستگی
بعلوم مغربیه و آزادی تنصر در سینه انها متولد شده - ومیل خاطرشان بسوئے انہا
روز افزون می باشد ۔ این همان نبوت است که حضرت رسول کریم (صلی اللہ
علیه وسلم) از پیش بیان آن فرموده - در بخاری از بابت آن خوانده و شنیده
باشید - نگاه غائر در فتنہ ہائے علوم مغربیه بکنید که چگونه جوانان را کشان کشان
۴۸۲ توهين الرسول الكريم و سبه و طعنًا في دينه والضحك عليه كما
انكم في هذا الزمان تسمعون۔ او هل سمع أحد من الأولين ازدراء
كتاب الله و احتقار رسوله بألفاظ شنيعة مؤلمة كما تسمعها آذانكم
فلم تعجبون من رحمة الله في هذا الطوفان ايها النائمون۔ ألاترون
كيف يسخرون منكم و من دينكم سخر الله منهم و اصمهم و اعماهم
فهم لا يبصرون ۔ ايها الاعزة هل أتى زمان على احد كما اتى عليكم
سمعتم من اهل الكتاب الى كثيرا و سبقوا في الافتراء و السب
والايذاء وصُبَّت على الاسلام مصائب ترتع الحمير في مرعى الخيل
و ترثع الكلاب على الغيل بشدة الميل فاى زمان بعد ذالک تنتظرون
ترجمہ : بسوئے مغرب می برد ۔ ہان اے مومنان نگا ہے بے انداز ید که چه طور حق
تعالیٰ نبوت رسول خود را ( علیہ الصلوة والسلام ) صدق و راستی بظهور آوردہ ۔ و
یقین بدانید که مراد از نار همین نا رفتن بوده که از مغرب پدیدار شده ولباس تقوی
را پاک سوختہ ۔ گاہے بخیردان را از زبانہ ہایش می ترساند و وقتے نور خود را در
دیده انها جلوه می دهد ۔ و انها دل از دست داده و شیداش گردیده اند - نظر بر
این حال نباید از ان مدلول ظاهرش فهم کنید و از مشاهده دیده بر بندید و بدانید
که کلمات رسول اللہ (صلی اللہ علیہ وسلم ) را که شان بلند و بزرگ دارد ۔ جز کسے
نمی فہمد که او را از معارف بہرہ وافی داده اند و هم دل دانا و چشم بینا و گوش
شنوا دارد ۔ این چنین شخصی از پروردگار خود صاحب بصیرت می باشد و بر این رتبه
و من آيات صدقى أنه تعالى وفقني باتباع رسوله واقتداء نبيه صلى الله (۲۸۳)
عليه وسلم فما رأيت أثرا من آثار النبي الا قفوته ولا جبلا من جبال
المشكلات الا علوته والحقنى ربّى بالذين هم ينعمون ۔ و من آيات
صدقى انه اظهرنى على كثير من امور الغيب و هو لا يظهر على غيبه
أحدا إلا الذين هم يرسلون۔ و من آيات صدقي انه يجيب دعواتي
ويتولى حاجاتی و یبارک فی افعالی و کلماتی و یوالي من والانی
و يعادي من عاداني و ينبئني مما يكتمون و انه سمع كثيرا من بكائي
و رفعني اذا خررت امامه و أجاب أدعيةً لا استطيع إحصاء ها و احسن
مشواى و من على بآلاء ليست لي الفاظ لبيانها و اتم على رحمته في
الدنيا والآخرة و جعلني من الذين ينصرون و خاطبنی و قال یا احمدی
ترجمہ : عالیه انها فائز می شوند که از نفس خود با بکلی برون آمده به سیرت رسول خود
متلبس و متخلق می شوند و نحوی در رسول فنا میگردند که از وجو دانہا نامے ونشا نے نمی ماند
و وجود انها از احکام خود بالتمام عاری شده رنگین با حکام وجود نبی می شود ۔ این مردم
سینہ ہائے انہا را از علم نبی پر میسازند و از انوارش حظے وافر انها را می بخشند ۔ واز
چشمه اش سیراب می شوند - خلعت عصمت و حکمت بانها می پوشانند و کاسات از
تسنیم با وشان می نوشانند و جلال الله تزکیه و حفظ انها را بر عهده خود
میگیرد ۔ بعد آن سعادت مند وارث ایشان میشود که از حسن ظن و قبول گوش
بر کلام ایشان دارد و دامن ایشان را نگذارد و بجهت شکستن غلبه نفس خود نفس
پاک ایشان را بر خود بگزیند و در دریائی ایشان غوطہ زدہ آخر برنگ در مکنون
۴۸۴ انت مرادی و معى انت منى بمنزلة توحيدی و تفریدی فحان ان
تعان و تعرف بين الناس ۔ أنت منى بمنزلة لا يعلمها الخلق۔ فكلمني
بكلمات لو كانت لى الدنيا كلها ما اسرني كما اسرتني هذه
الكلمات المحبوبة فروحي فداء سبيله، هو ولي في الدنيا والآخرة
ما اصابني ظمأ و لا نصب و لا مخمصة إلا أتاني لنصرتي و أرى آلاء ه
واردة تترا على كالذين لا يستحسرون۔
و من آيات صدقي انه اعطاني علم القرآن و اخبرنی من دقائق
الفرقان الذي لا يمسه الا المطهرون۔ و من آيات صدقي أنه أدبني
فاحسن تأدیبی و جعل مشربى الصبر والرضاء والموافقة لربى
والاتباع لرسولی و اودع في فطرتى رموز العرفان وجعلني
ترجمہ: برون آید ۔ وحمد مرخدا را تبارک و تعالیٰ که مرا از ایشان کرده - آزمایندگان باید
بیاز مایند - مرا پروردگار حکمت و بصیرت و معرفت بخشیده است بجهت آن آمده ام که
بعضی از مختلفات آنها را بیان سازم - زیرا که اسلام و مسلمانان را پاره پاره کرده اند ۔
و بر یکدیگر می تا زند و تکفیر همد گرمی کنند - اکنون انها را در میدان ندا می زنم ۔ مبارزے
هست که بروز کند؟ بجهت مقاومت انها را دعوت کردیم ولی از ان اعراض می ورزند ۔
آگاه باشند که اگر انها ابرام امری را کرده اند ما هم کرده ایم ۔ مگر انها گمان دارند
کہ حق تعالی طبیب را از خبیث تمیز نه سازد! اندیشه بد در کار میکنند - من زمام امور
خود را بدست خدائے توانا می سپارم و از انها در میگذرم زود است که بدانند - واز
علامات آخر زمان آنچه قرآن کریم انباء ازان میکند واقعات نادره میباشد که در این
عارفا لمصالح الامور و مفاسدها و أدخلني في الذين هم منفردون ۲۸۵
يا مشايخ العرب وأصفياء الحرمين هذه هي الأخبار والمواعظ التي
عرضتها على علماء الهند و نبهتهم فلم ينتبهوا و وعظت فلم يتعظوا
و أيقظت فلم يستيقظوا۔ و وقعوا في ظنون الجاهلية و هموا بتكفيري
وتكذيبي واخذوا بتلابيبی و هم على قولهم يصرون و قد اتممت
عليهم حجتي و ابتلج عليهم صباح صدقي وجحدوا بدعوتي
و استيقنتها انفسهم و هم بلسانهم منکرون و اني ارى قلوبهم وجلة
و في مهجتهم حسرة و كربة و تراءى لهم الحق و هم يتجاهلون۔
و أرى انهم قد تفرقوا و كانوا في امرى ازواجا شتی، فبعضهم صدقني
وهم ضعفاء هم و اتقياء هم و بعضهم كذبنی و اعرض و از درانی
ترجمہ : زمان ہر کسے مشاہدہ و معائنہ اش می نماید - چنانچه می فرماید ۔ ہر گاہ کوہ ہاروان
کرده شود و هر گاه در یا با پارہ پارہ کردہ شود و هر گاه شتر ماده معطل گزاشته شود ۔
و هر گاه نفوس را با هم پیوند داده شود و هر گاه نوشته با شیوع و انتشار داده شود ۔
و هرگاه زمین بزلزله آورده شود و هرگاه زمین کشیده شود و آنچه را که در شکمش می باشد
برون اندازد و فارغ بشود و هرگاه ستاره ها پریشان شود و هر گاه وحوش فراهم آورده
شود این همه نبوت ها و اخبار آخر زمان ست برائے قومے کہ تفکر می کنند ۔
چنانچه به کوه با نگاه بکنید که چه طور از مواضع از الت و از جابر آورده شده
خیمہ ہاش منهدم شده و آن همه بلند بهاش زمین پستی و هموار گردیده که مسافران
٢٨٢ في عينه كبرا و قلى وهم الذين يستكبرون ۔ واني ارى المصدقين انهم
يزيدون۔ وارى المكذبين انهم ينقصون ويأتى الارض ربي ينقصها
من اطرافها ويفهم القلوب ويفتح العيون ويزيل الظنون۔ والذين
يأتوننى بتوسم الاتقياء فهم يعرفونني ويبايعون۔ يشحذ بصيرة تقواهم
فهم لا يترددون۔ وقد أنبأني ربي انني كسفينة نوح للخلق فمن اتاني و
دخل في البيعة فقد نجا من الضيعة ، فطوبى لقوم هم ينجون و ما آمر
الناس الا بالقرآن و الى القرآن و الى طاعة الرب الذي اليه يرجعون۔ ان
الله قد رأى في قلوب الناس و جوارح الناس و اعين الناس و آذان الناس
ونيات الناس ذنوبا و آثامًا و اجرامًا و رآهم ملوثين بانواع المعاصي
ترجمه : به تمامتر سهولت بر مناکبش آمد و شد میکنند - و بدر یا با نگاه بکنید ۔ حق تعالیٰ
قومی را بر گماشته که در یا با را پاره پاره کرده و جو بها از ان کشیده اند و هنوز مداومت
بر این عمل دارند - مهارت تمام در علم تفجير انهار بدست آوردہ بہر وادی کہ بے آب و
گیاه بوده روانش ساخته اند بجهت اینکه بلائے خشک سالی را از سر مردم دفع کنند و هم
بجهت اینکه از حاصل زمین نفع کلی گیر بیارند -
و تعطیل شتر ماده اشارت به گاری آتشین است که همه مرکو بات را از شتر و بختی و هر چه
از ان قبیل است بیکار محض گردانیده که خلق از ان اعراض کرده با رزوئے دل سوار بر آن
میشوند و احمال و انتقال را بر آن بار میکنند و برنگ در نوشتن زمین از ملکے بملکی میرسند ۔ این
فضل خداست بر ما و بر جمیع مردم ولی اکثری از بنی آدم شکر نمی کنند ۔ دلہائے انها در زیر
والخطيات فاقام عبدًا من عباده لدعوتهم الى لب الدين ۴۸۷
وحقيقة الشريعة التي ما ذاق الناس طعمها فهم منها مهجورون۔
:
ترجمہ : پرده ها نهان است لاجرم قدرت بر فہم اسرار الہی ندارند و گوش ہائے
آنها کر شده که چیزی نمی شنوند - هر گاه صنعتی را از صنائع مردم به بینند و اگر چه
همه آن عمل کفار باشد بجهت انتفاع در دستش می آرند ولی اگر صنعت رحمت الہی
را به بینند دست رد بر آن می زنند -
و ترویج نفوس بر چند نوع است از ان جمله اشارت به سیم مفتول است ( تلغراف)
که در وقت عسرت امداد مردم می کند و از عزیزان که در بلاد بعیده باشند خبر می آرد پیشتر از انکه
پر سنده از جائے خود برخیزد و در میان مشرقی و مغربی سوال و جواب را ادارت می کند که گویا
انها شفها بیک دیگر بر میخورند و چشم در راهان را از احوال شخصی که از عدم اطلاع بر حالش بر
وے می لرزند با سرع ساعت آگاه میسازد از اینجا آشکار شد که این سیم مفتول دوکس را که
هر یک از ان در مکان دور میباشد با هم پیوند می بخشد به نیجے کہ بے حجاب با یکدیگر گفتگو
میکنند - وازان جملہ اشارت به امن راہ ہائے بر و بحر و رفع همه صعوبتهاست که مردم بے بیم و
ہر اس از شہرے بشہرے می روند و می آیند و حقیقت در این زمان تعلقات بلاد با بلاد تعارف
مردم با مردم از دیاد پذیرفته و کمتر روزی سپری میشود که در این ارتباط ترقی روننماید - چنانچه
تاجران با تاجران واہل اطراف را با اهل اطراف و اہل حرفه را با اهل حرفه ارتباط و
ایتلاف پیدا شده که در دفع مضرت و جلب منفعت شریک یکدیگر شده اند و در هر
نعمت و سرور ولباس و طعام و در هر گونه اسباب راحت دست یکدیگر میگیرند و حاصل یک
خطه به خطه دیگر میرسد - اکنون به دقت نگاه بکنید که به چه طور مردم با هم مزدوج شده که
۳۸۸ ايها الاخوان من العرب و من مصر وبلاد الشام و غيرها اني لما
رأيت ان هذه النعمة نعمة عظيمة و مائدة نازلة من السماء
ترجمہ: بحقیقت همه در یک کشتی نشسته اند ۔
و از انجمله وابور بحر (آگ بوت) است که در ساعتہائے معدودہ ہزاران آدم را
از دیاری بدیاری میرساند و آنها را در آن سفر اتفاق تعارف با یکدیگر می افتد و از انجمله
اسباب ارسال مکتوبات ( بوسطه ) است که راه هاش خیلی آسان وسهل شده به نحویکہ ہر کسے
خواہد بے زحمت و مشقت می تواند با طراف و اکناف عالم خط و نامه برساند واز جهت این
آسانی کثرت ارسال خطوط بمشا به رو نموده که در زمان پیشین هرگز نظیرش موجود نیست -
و هم چنین کثرت مسافران و تاجران شخص ناظر را در شگفت و حیرت می اندازد۔ این است
وسائل تزویج و تعارف مردم که پیش از این نشانی از ان نبود و من بشما قسم بخدا یا دمید ہم
که بگوئید اگر نظیرش در زمان پیشین دیده یا در کتا بے خوانده باشید۔
و انتشار نوشته با اشارت به وسائل آن است که عبارت از چاپ خانه است - چنانچه
می بینید که حق تعالی قومی را برانگیخته که آلات طبع را ایجاد کرده اند و بچه مقدار از این مطبع ها در
ہندو ہمہ بلاد عالم یافته می شود۔ این فعل خداوند بزرگ است بجهت اینکه ما را در کار ما تائید کند
و بجهت اشاعت دین و کتب و مؤلفات مادر ممالک سے برانگیزد که بخوانند و ہدایت یا بند ۔
و زلزله زمین و برون انداختنش همه چیز ها را اشارت بآن انقلاب هاست که بچشم
مشاہدہ اش می کنید - و ایماست بظهور علوم ارضیه و بدائع وصنائع و بدعات و بدکاری ہاو
مکاید و خدمات آن۔
و پراگندگی ستاره با اشارت به فتنہ ہائے علما وموت متقیان ست۔ چنانچه می بینید
و آية كريمة من الله ذى العطاء فلم تطب نفسى ان لا أشارككم فيها (٢٨٩)
و رأيت التبليغ حقا واجبا و دينا لازمًا لا يسقط بدون الاداء فها انا قد
ترجمہ : که آثار علم نا پدید شده و اہل علم را حالت باین جا رسیده که بعضی از ایشان فوت
کردند و بعضے نا بینا و کر شدند باز خدائے رحیم برایشان برحمت باز آمد باز اکثرے نابینا
و کر شدند - وخدا بصیر است با نچه میکنند - و حشر و حوش اشارت بدان ست که جاهلان
و فاسقان را کثرت و وفور حاصل آید و تقوی و دیانت رخت به بندد ۔ چنانچه عیان است
کہ آب در جوئے صلاح و خیر نمانده و چشمه هاش خشک گردیده و اکثری را از خلق میل
بشر و مداہنت در امور دین در دل پدید آمدہ ۔ ہر گاہ شری را می بینند قبولش میکنند و از
امر خیر رو در هم میکشند - در صنعتہائی کافران به حب و پسندیدگی بینند و از صنعت
خداوندی سر که بر روئے می مالند ۔ اے مردمان به بینید نعمت ہائے خداوندی را که چگونہ
زمان شما و هیئت آن را جدت و بدعت بخشیده و عجائب ها در آن ودیعت کرده که در بهره
پدران شما نیامده و شما حظی از آن بر میگیرید - وصنعت گاری آتشین که باهل اروبا تلقین
فرمود بجهت آن است که شما و خویشان شما از ان فائده بگیرند و تشکر کنند ۔ به بینید چگونه
با مرالہی شب و روز در صحرا و بیابان و عمرانات روان می باشد و شما بواسطه آن هر جا که
میخواهید بے تعب و کلفت سفر میکنید ۔ و همچنین اہل اروبا را صنعت ہائے دیگر آموخت
از آلات جنگ و عمارت و لحن ولبوس و انواع ادوات جرثقیل و آنچه تعلق دارد به نگارش و
آرایش شهر و منزل و تسهیل مهمات آن که شما برغبت تمام استعمالش میکنید و در هر
ماه و سال ایجادات غریبہ و نادرہ بر روئے کارمی آید که دیده ندیده و آنچه در
اسباب معیشت امداد می نماید و از زحمت رستگاری می بخشد - من جملہ قتی ہائے
٩٠ قلت لكم ما تبدى لى من ربّى وانتظر كيف تجيبون۔ و و الله انى
مامور من الله الذي أرسل نبينا و سيدنا محمد ن المصطفى
ترجمه : کبریت است که بآن آتش می افروز ید و روغن غاز که در چراغ بکار می برید - و
دیگر عمل ها که بدان در هنگام شادمانی خانه ها را زینت و نگار می بندید ۔ اکنون باید از
دانش و فکر نگاه بکنید که پروردگار شما از وفور عنایت و لطف چه قدر از نوادر زمین بشما
مرحمت فرموده ! چرا از نوادر آسمان در شگفت مانده اید و بعیدش می پندارید؟ با این چیز
ہائے دنیا کہ روزے چند بیش نیست شاد یها میکنید ! و هیچ التفات و توجه به زاد عقبی نمی
ارید! از نزول مسیح و ایام فضل روحانی چرا در حیرت و انکار فرو مانده اید؟ چون آشکار می
بینید کہ عجائبات فضل خداوندی به پیرایہ ہائے نو وجلوہ ہائے غریب بجہت آرام و
آسایش جسم شما در این زمان شما بر منصه ظهور جا گرفته و مثل آن هرگز گوش و دیده پدران شما
نه شنیده و نه دیده به عجائب کفار ایمان می آرید و کفران فعل خداوند بزرگ میکنید؟ بر
قدرت خلق امید با بسته اید و از قدرت حق تعالی مایوس و نومید شده اید؟ چرا بعض افعال
نادره الهی را بواسطهٔ بعض افعالش که می شناسید و معائنه میکنید شنا سا نمی شوید؟ پیش از ین
بر این نوادر ها که در زمان شما بوجود آمده از قبیل گاری آتشین و تلغراف و غیره آگاه
بودید؟ این همه در قرآن مکتوب بوده ولی فهم شما بآن نرسید ۔ ہم چنین سر نزول مسیح که
در قرآن نوشته بود از بلادت و کودنی بفهم شما نیامد ۔ و حقیقت آن است که هیچکس یا رائے
آن ندارد که قبل از تفهیم حق تعالی چیزی را فهم کند اگر چہ نبی باشد ۔ خیلی شگرف امرے
ست که در قبول و اختیار صنعت ہائے جدیدہ کہ مفید چشم شما با شد پیچ کراہیت و تنفر اظهار